Dünya şu ankinden daha süratli dönerse ne olur

Evde kanepenizde otururken, aslında kainata nazaran hareket halinde olduğunuzu söylesek… Evet bu hakikat. Dünya, kainata nazaran her vakit rölâtif hareket halindedir, Güneş’in etrafında ve kendi ekseni etrafında döner.

Hava durumu, rüzgarlar, gelgitler vb. üzere etrafımızda meydana gelen birçok tabiat olayı, gezegenimizin bu iki izafî hareketi, bilhassa de dönüşü nedeniyle meydana gelir.

Bununla birlikte, Dünya daha süratli dönmeye başlarsa ne olacağını hiç merak ettiniz mi? Haydi bir bakalım!

Dünya neden dönüyor

Bu soruyu cevaplamak için Güneş sistemimizin birinci oluşmaya başladığı vakte dönmeliyiz. En başta, Güneş sistemimiz devasa bir toz ve gaz bulutundan oluşuyordu.

Bulut çökmeye başladığında, merkezinde bir çıkıntı bulunan ve sonunda Güneş’i oluşturan dev bir diske dönüştü. Gezegenler ve öteki gök cisimleri özgün diskten başka olarak şekillenmeye başladı,

Dünya’nın 24 saatlik dönüş suratı yaşama çok uygundur. Yüzey gün boyunca yalnızca gerçek ölçüde güneş ışığında maruz kaldığından ve geceleri karanlıkta soğuduğundan, Dünya ortamının sıcaklığı korunur.

Atmosfer, Dünya’nın dönüşü nedeniyle (gezegenin yerçekimi kuvvetiyle birlikte) yüzeye olan aralığını korur.

Bununla bilrikte gelgitler, hem Dünya’nın kendi ekseni etrafında dönmesinin hem de Dünya ve aydan gelen yerçekiminin tesirlerinin bir sonucudur.

Coriolis kuvveti

Dünya’nın dönmesi, hava ve okyanus akıntılarının sapmasına neden olur. Dünya, rüzgarlardan yahut akıntılardan çok daha süratli döner, bu  da rüzgarı saptıran ve istikametini değiştiren Coriolis kuvvetlerine yol açarak, Dünya yüzeyinde yüksek ve düşük basınçlı bölgeler oluşturur.

Dünya daha süratli dönerse ne olur

Gezegenimizin dönüşü temel olarak günün uzunluğunu belirler. Daha süratli bir dönüş suratı, daha kısa bir gün manasına gelir, bu nedenle bir yıldaki gün sayısı artar.

Ekvator’daki ekstra sürat, okyanuslardaki suyun orada birikmeye başlayacağı manasına gelir. Olağan suratından yalnızca 2 km daha süratli olan Ekvator, merkezkaç kuvvetiyle binlerce litrelik suyu Dünya’nın ortasına gerçek çeker.

Eğer Dünya daha süratli dönerse; New York City, Venedik, Mumbai ve öbürleri de dahil olmak üzere dünyanın birçok alçak bölgesi büsbütün su altında kalır.

Konveksiyon ve rüzgarlar, yüklü olarak gezegen yüzeyinin eşit olmayan ısınmasından kaynaklanır. Dünyanın dönüş suratı arttıkça, konveksiyon çemberleri daralır ve bu nedenle çok daha şiddetli fırtınalar, kasırgalar ve hortumlar meydana gelir.

Sonuç

Açıkça söylemek gerekirse, Dünya’nın dönme suratındaki bir artışın, artan sarsıntılar ve tsunamilerden gün uzunluğunun kısalmasına kadar çeşitli tesirleri olabilir.

Orta Afrika’da beşerler yüksüz bir biçimde havada süzülebilirken, kutup buzu son derece süratli eriyerek dünyanın birçok nüfuslu bölgesini sular altında bırakabilir.

Bununla birlikte, Ay’ın her yıl Dünya’dan biraz güç kazanması ve biraz daha uzaklaşması nedeniyle, Dünya’nın dönüşü aslında Ay’ın varlığı ile yavaşlamaktadır.

Son 100 yılda Dünya’nın dönme suratındaki düşüşün yaklaşık 1,4 milisaniye olduğu iddia ediliyor. Bu bir referans noktası olarak alınırsa, Dünya’nın gün uzunluğuna bir saniye eklemek yaklaşık 50 bin yıl alacaktır.

Dünya’nın suratının büyük ölçüde artması için, gereğince büyük bir obje tarafından vurulması gerekir; bu da kabuğun parçalanması ve hepimizi basitçe öldürebilecek büyük zelzeleler üzere birçok diğer sonuç doğurur.

Sonuç olarak Dünya’nın dönüş suratı, üzerinde yaşayabilmemiz için gereken kuralları sağlıyor. Bu suratın değişmesi, iklimden canlılara kadar her şeyi etkileyebilir.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.